0

Echtpaar Wijler

Aan de rand van het ereveld op Loenen liggen twee graven van een joods echtpaar, Jacob Samuel Wijler (1884) en zijn vrouw Elisabeth Rosa Wijler-Kolthoff (1887).  Tot 1940 vormen zij samen met hun twee dochters Martha Rose (1919) en Rose Helena (1922) een gewoon Apeldoorns gezin. De beëindiging van Jacob’s dienstverband als docent Frans aan de Koninklijke HBS in november 1940 als gevolg van de joden vervolging markeert het begin van een reeks tragische verliezen die voor dit gezin volgen.

In de zomervakantie in 1942 duikt de familie onder om aan arrestatie en deportatie te ontkomen. Hun vrijheid geven ze op, thuis, vermogen en bezittingen laten ze achter. De beide zusjes vinden onderdak aan de Bosweg in Apeldoorn, Jacob en Elizabeth kunnen terecht bij een adres in Epe aan het Apeldoorns Kanaal. Wat er overblijft van het gezinscontact zijn geschreven brieven over en weer. Daarmee houden zij elkaar op de hoogte van hoe het hen gaat tot deze briefwisselng plotseling in januari 1943 stopt. Na enkele weken stilte krijgen de ouders in februari de tragische boodschap dat hun dochters Martha Rose en Rose Helene als gevolg van verraad uit eigen kring, door de Duitsers zijn opgepakt en weggevoerd naar Westerbork.

Vanaf dat moment heeft het leven voor het echtpaar Wijler geen zin meer; het dierbaarste wat zij hebben is hen afgenomen. Op 2 maart van dat jaar laat het echtpaar hun trouwringen met een afscheidsbriefje achter op hun onderduikadres, lopen gezamenlijk het Apeldoorns kanaal in en verdrinken. Ze worden dagen later levenloos in het water gevonden. Het verlies van dit gezin is totaal, het antwoord van deze ouders op de wreedheid van de oorlog is resoluut, tragisch en onomkeerbaar.

Jacob en Elisabeth worden in 1943 op verschillende begraafplaatsen anoniem begraven. In 1958 worden hun namen op de graven geplaatst, hun identiteit wordt weer zichtbaar, het verhaal komt tevoorschijn. In augustus 2002 werden zij naast elkaar herbegraven op het Ereveld in Loenen.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll to top